Bedrijfsjubileum vieren: ideeën die langer meegaan dan één feest

Vijfentwintig jaar. Of veertig, of zestig. Er is een borrel, een speech, misschien een aftermovie en een fles wijn voor het personeel. Een week later hangt er nog een foto in de gang en is het over.

Dat is zonde, want een jubileum is een van de weinige momenten waarop een organisatie mag terugkijken zonder dat het opschepperig wordt. Iedereen vindt het dan logisch dat je vertelt waar je vandaan komt. Die ruimte krijg je zelden.

De vraag is dus niet hoe je een leuke dag organiseert. De vraag is wat je overhoudt als die dag voorbij is.

Wat de meeste bedrijven doen, en waarom het weinig oplevert

Een feest. Fijn voor de sfeer, maar de opbrengst zit in de dag zelf. Wie er niet was, merkt er niets van.

Een jubileumboek. Vaak duur, vaak mooi, en meestal ongelezen. Het belandt in een kast en op de balie bij de receptie.

Een aftermovie. Werkt goed voor de emotie, minder goed voor de inhoud. Twee minuten muziek en lachende gezichten vertellen niet waarom het bedrijf er nog is.

Een tijdlijn op de website. Feitelijk correct en volstrekt zielloos. Een rijtje jaartallen zegt niets over de keuzes die erachter zaten.

Het patroon is steeds hetzelfde: er wordt vastgelegd dát het bedrijf bestaat, niet waaróm het nog bestaat. En dat tweede is precies wat mensen interesseert.

Wat wél waardevol is aan een jubileum

De verhalen. En specifieker: de verhalen van de mensen die het hebben meegemaakt.

De oprichter die vertelt waarom hij ooit begon en wat er bijna misging. De medewerker die er dertig jaar zit en het vak zag veranderen. De klant die al sinds het begin blijft terugkomen en kan uitleggen waarom.

Dat is kennis die nergens is vastgelegd en die verdwijnt zodra die mensen weg zijn. Bij een jubileum zijn ze er nog, hebben ze zin om te vertellen, en vindt iedereen het volkomen normaal dat je het vraagt.

Als er één moment is om die verhalen op te halen, is het dit.

Waarom audio hier goed werkt

Een gesprek van een half uur laat iemand vertellen zoals hij het zelf zou vertellen. Met de aarzeling erin, de anekdote die net niet ter zake doet, en de zin waar je kippenvel van krijgt.

Dat krijg je niet in een geschreven interview, want daar wordt alles gladgestreken. En je krijgt het meestal ook niet op video, want zodra er een camera staat gaan mensen zitten alsof ze bij de notaris zijn.

Bij audio praat iemand na twee minuten gewoon. Dat hoor je terug, en dat is precies wat een jubileumverhaal geloofwaardig maakt.

Praktisch is het ook eenvoudiger. Een opnamedag op locatie, gasten die vijf minuten van tevoren binnenlopen, geen belichting en geen make-up.

Hoe dat er in de praktijk uitziet

Voor Aannemersbedrijf J.M. Putter maakte ik samen met Flitz Beeldmakers een serie rond hun zestigjarig bestaan. Wat begon als een timmerwerkplaats in Uitgeest, groeide uit tot een bedrijf dat inmiddels door de derde generatie wordt gerund.

Drie afleveringen, met oprichter Jan en zijn zonen Arjan en Frank. Bewust alleen de familie: bij een bedrijf waar drie generaties naast elkaar aan tafel zitten, vertelt dat het verhaal het scherpst. Bij een andere organisatie kun je juist beter langlopende medewerkers of trouwe klanten aan het woord laten. Dat hangt af van waar het verhaal zit.

Daarmee is meteen de vraag beantwoord die iedereen stelt: hoeveel afleveringen worden het? Dat bepaalt het verhaal, niet een pakket. Meestal komt het neer op één aflevering per gesprek. Drie mensen met iets te vertellen worden drie afleveringen, acht worden er acht.

Het resultaat is geen reclame. Het is een archief dat toevallig ook heel goed te delen is.

Wat je er daarna mee kunt

Hier zit het verschil met een feest: een serie blijft bruikbaar.

Voor relaties. Een link naar een gesprek met de oprichter is een aardiger jubileumattentie dan een fles wijn, en zegt meer over wie je bent.

Voor medewerkers. Nieuwe collega's horen in hun eerste week waar het bedrijf vandaan komt, van mensen die het zelf hebben meegemaakt. Dat werkt beter dan een presentatie op de introductiedag.

Voor werving. Sollicitanten die willen weten wat voor werkgever je bent, horen dat hier van binnenuit. Dat is overtuigender dan welke vacaturetekst ook.

Voor de pers. Lokale media zijn vaak geïnteresseerd in een bedrijf dat lang bestaat. Een serie gesprekken maakt hun werk makkelijker en jouw verhaal beter.

Voor het bedrijf zelf. Over tien jaar zijn sommige van die stemmen er niet meer. Dan is dit het enige wat er nog van over is.

Wanneer je moet beginnen

Reken op ongeveer drie maanden voor de datum.

Opnemen zelf kost één of twee dagen. De tijd zit in de rest: de juiste mensen uitzoeken, agenda's op elkaar krijgen en de afleveringen gespreid kunnen publiceren in de aanloop naar het feest.

Begin je drie weken van tevoren, dan krijg je een haastklus met de mensen die toevallig konden.

Wanneer het niet loont

Bij een jubileum dat vooral een personeelsfeest is, en waar niemand er behoefte aan heeft om terug te kijken, moet je dit niet doen. Dan is de borrel het doel en is dat prima.

Ook als het bedrijf pas vijf jaar bestaat, is er meestal te weinig afstand. Verhalen worden interessant als er iets is veranderd, en daar is tijd voor nodig.

En als niemand binnen de organisatie zin heeft om te vertellen, houdt het op. Een jubileumserie draait op mensen die het leuk vinden om terug te kijken. Zonder dat wordt het een plichtmatige oefening en dat hoor je.

Om mee te beginnen

Stel jezelf één vraag: wie in of rond dit bedrijf heeft iets meegemaakt dat niemand anders kan navertellen?

Als je daar binnen een minuut drie namen bij hebt, heb je een serie. Als je moet nadenken, begin dan met rondvragen, want die verhalen zijn er bijna altijd wel. Ze zijn alleen nooit opgehaald.

Op de pagina over de jubileumpodcast lees je wie je aan het woord laat, wat je krijgt en wanneer je moet beginnen. Het valt buiten de vaste seizoenspakketten, omdat het aantal gasten en opnamedagen per bedrijf verschilt, dus vertel me wat je viert en wanneer, dan maak ik een voorstel op maat.